194 σχόλια – Ισχυρές συγκλίσεις για τον δημόσιο τεχνικό έλεγχο, τη μετάβαση και τη στελέχωση του μηχανισμού αποκατάστασης
Ολοκληρώθηκε την Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026, στις 10:00, η δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με αντικείμενο το νέο πλαίσιο στεγαστικής αρωγής, κρατικής αρωγής και ιδιωτικής ασφάλισης μετά από φυσικές καταστροφές.
Στη διαβούλευση δημοσιεύθηκαν συνολικά 194 σχόλια, από πολίτες, εργαζομένους, μηχανικούς, συλλογικούς και πολιτικούς φορείς.
Το ίδιο το Υπουργείο, με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, γνωστοποίησε ότι οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις που κατατέθηκαν θα εξεταστούν στο πλαίσιο της τελικής διαμόρφωσης του νομοσχεδίου πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή.
Πού συγκεντρώθηκε η συζήτηση
Η αριθμητική κατανομή των σχολίων είναι από μόνη της ενδεικτική των σημείων που προκάλεσαν τον εντονότερο προβληματισμό:
| Άρθρο | Αντικείμενο | Σχόλια |
|---|---|---|
| 36 | Προσωπικό – παράταση συμβάσεων | 29 |
| 6 | Δικαιούχοι – εξαιρέσεις στεγαστικής αρωγής | 17 |
| 12 | Στάδια χορήγησης αρωγής και τεχνικού ελέγχου | 16 |
| 1 | Σκοπός του νέου πλαισίου | 10 |
| 11 | Διαδικασία – άδειες και τεχνική συμμετοχή | 9 |
| 20 | Τακτικοί και έκτακτοι έλεγχοι | 8 |
| 25 | Μεταβατικές διατάξεις – οργανωτική μετάβαση | 6 |
| 9 | Ασφαλισμένα κτίρια επιχειρήσεων | 4 |
Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι ότι το άρθρο 36 συγκέντρωσε τα περισσότερα σχόλια από οποιοδήποτε άλλο άρθρο του νομοσχεδίου.
Τι ανέδειξε η διαβούλευση
Η ανάγνωση του συνόλου των παρεμβάσεων δείχνει ότι, παρά τις διαφορετικές αφετηρίες και επιμέρους προτάσεις, διαμορφώθηκαν ορισμένα πεδία ουσιαστικής σύγκλισης.
1. Η επιτάχυνση δεν πρέπει να σημαίνει υποχώρηση του δημόσιου τεχνικού ελέγχου
Σε σειρά σχολίων αναδείχθηκε η ανάγκη η ψηφιοποίηση και η απλούστευση να συνοδευθούν από σαφή διάκριση αρμοδιοτήτων και από ουσιαστική τεχνική κρίση της αρμόδιας δημόσιας υπηρεσίας, ιδιαίτερα στις σοβαρότερες και τεχνικά σύνθετες περιπτώσεις.
Η συζήτηση στα άρθρα 11 και 12 κατέδειξε ότι άλλο είναι η πολεοδομική νομιμότητα, άλλο ο έλεγχος εφαρμογής μιας μελέτης και άλλο η προηγούμενη κρίση για το εάν η ίδια η προτεινόμενη λύση αποκατάστασης είναι τεχνικά επαρκής.
Το άρθρο 12 μόνο του συγκέντρωσε 16 σχόλια.
2. Η συσσωρευμένη τεχνογνωσία του δημόσιου μηχανισμού αποτελεί κεφάλαιο του κράτους
Ανεξάρτητες παρεμβάσεις μηχανικών, εργαζομένων και φορέων συνέκλιναν στην επισήμανση ότι η εμπειρία που έχει αποκτηθεί μέσα από πραγματικές φυσικές καταστροφές δεν μπορεί να αντικατασταθεί μηχανιστικά από μία ψηφιακή πλατφόρμα ή από έναν γενικό μηχανισμό ελέγχου.
Οι αυτοψίες, οι επανέλεγχοι, η αξιολόγηση βλαβών, η επεξεργασία φακέλων, η παρακολούθηση των τεχνικών λύσεων και η εμπειρία από σεισμούς, πυρκαγιές και πλημμύρες συγκροτούν θεσμική και τεχνική μνήμη που πρέπει να διατηρηθεί.
3. Το νέο σύστημα δεν μπορεί να προηγηθεί του μηχανισμού που θα το εφαρμόσει
Σημαντικό μέρος της διαβούλευσης επικεντρώθηκε στη μετάβαση προς τη νέα οργανωτική δομή.
Η παρ. 7 του άρθρου 25 προβλέπει μεταβατικά ότι, έως την έκδοση του νέου Οργανισμού, τις σχετικές αρμοδιότητες θα εξακολουθήσουν να ασκούν οι υφιστάμενες οργανικές μονάδες της ΓΔΑΕΦΚ.
Το γεγονός αυτό ανέδειξε ένα βασικό ερώτημα: με ποια διάρθρωση, ποιες οργανικές θέσεις, ποια περιφερειακή παρουσία και ποιο ανθρώπινο δυναμικό θα λειτουργήσει στην πράξη ο νέος μηχανισμός;
Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. υποστήριξε ότι απαιτείται σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για τον νέο Οργανισμό και ότι ο δημόσιος μηχανισμός αποκατάστασης δεν μπορεί να μείνει ούτε μία ημέρα οργανωτικά μετέωρος ή επιχειρησιακά αποδυναμωμένος.
4. Άρθρο 36: από την παράταση στην πραγματική λύση στελέχωσης
Το άρθρο 36 αποτέλεσε το μεγαλύτερο πεδίο συμμετοχής, με 29 δημοσιευμένα σχόλια.
Η συζήτηση δεν περιορίστηκε τελικά στο εάν οι συμβάσεις ΙΔΟΧ θα παραταθούν έως τις 31.10.2027.
Το πραγματικό ερώτημα που τέθηκε ήταν τι θα συμβεί μετά και με ποιο προσωπικό θα λειτουργήσει ο μόνιμος μηχανισμός που επιχειρεί να θεσπίσει το ίδιο το νομοσχέδιο.
Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. κατέθεσε ολοκληρωμένη πρόταση που συνδέει:
αδιάλειπτη συνέχεια → οργανικές θέσεις → ειδική διαδικασία ΑΣΕΠ → ουσιαστική και καθοριστική αξιοποίηση της συναφούς εμπειρίας → πλήρη μεταβατική διασφάλιση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι αντίστοιχη κατεύθυνση εμφανίσθηκε και σε άλλες παρεμβάσεις της διαβούλευσης.
Οι Τομείς Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας και Υποδομών της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, για παράδειγμα, πρότειναν ειδικό μεταβατικό μηχανισμό, οργανικές θέσεις και ειδική διαδικασία ΑΣΕΠ με αυξημένη μοριοδότηση της συναφούς εμπειρίας και για τις δύο Γενικές Γραμματείες του Υπουργείου.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία: το ζήτημα της σταθερής στελέχωσης δεν εμφανίστηκε τελικά ως απομονωμένο αίτημα ενός Συλλόγου, αλλά ως ευρύτερο ζήτημα επιχειρησιακής επάρκειας του Υπουργείου.
5. Υγεία και Ασφάλεια – ένα θεσμικό κενό που δεν μπορεί να παραμείνει
Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. ανέδειξε ειδικά στη διαβούλευση την απουσία ολοκληρωμένου θεσμικού και επιχειρησιακού πλαισίου Υγείας και Ασφάλειας για το προσωπικό που πραγματοποιεί αυτοψίες και αποστολές σε συνθήκες φυσικών καταστροφών.
Η πρόταση περιλαμβάνει συγκρότηση ειδικής Επιτροπής με συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων, ολοκληρωμένη εκτίμηση κινδύνων και κατάρτιση ειδικού Κανονισμού Υγείας και Ασφάλειας για αυτοψίες, εκτός έδρας αποστολές και εργασίες αποκατάστασης.
Το αίτημα δεν αφορά απλώς Μέσα Ατομικής Προστασίας.
Αφορά το συνολικό σύστημα πρόληψης, ευθύνης, εκτίμησης κινδύνου και ασφαλούς επιχειρησιακής λειτουργίας του μηχανισμού.
6. Ετοιμότητα και επικινδυνότητα
Παράλληλα, ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. έθεσε την ανάγκη οριζόντιας αναγνώρισης των ιδιαίτερων συνθηκών ετοιμότητας και επικινδυνότητας του προσωπικού του μηχανισμού αποκατάστασης.
Οι εκτός έδρας αποστολές, η άμεση ενεργοποίηση μετά από καταστροφικά συμβάντα, οι αυτοψίες σε πληγείσες περιοχές και η αυξημένη επιχειρησιακή ευθύνη δεν αποτελούν περιστασιακά χαρακτηριστικά της εργασίας αλλά στοιχεία της ίδιας της αποστολής.
7. Ασφαλιστικές αποζημιώσεις: ένα ζήτημα που χρειάζεται άμεση διόρθωση
Στο άρθρο 9 αναδείχθηκε επίσης σοβαρό ζήτημα σχετικά με την προστασία των ασφαλιστικών αποζημιώσεων.
Η νέα διατύπωση δεν επαναλαμβάνει πλήρως τις εγγυήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας ως προς την προστασία έναντι τρίτων, το ανεκχώρητο και τη ρητή αναφορά στα πιστωτικά ιδρύματα.
Το θέμα επισημάνθηκε περισσότερες από μία φορές στη διαβούλευση και απαιτεί αποσαφήνιση πριν από την κατάθεση του σχεδίου νόμου στη Βουλή.
Μία διαβούλευση με διαφορετικές αλλά διακριτές φωνές
Η εικόνα των 194 σχολίων δεν είναι ομοιογενής.
Κατατέθηκαν:
- τεχνικές και νομοτεχνικές παρατηρήσεις από μηχανικούς και πολίτες,
- παρεμβάσεις εργαζομένων και συνδικαλιστικών φορέων,
- οργανωμένες πολιτικές παρεμβάσεις,
- ειδικές προτάσεις για κοινωνικά, ιδιοκτησιακά και τεχνικά προβλήματα των πληγέντων,
- ολοκληρωμένες εναλλακτικές προτάσεις για τη λειτουργία και τη στελέχωση του μηχανισμού.
Η αξία της διαδικασίας βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι αρκετές κρίσιμες επισημάνσεις εμφανίστηκαν από διαφορετικές και ανεξάρτητες αφετηρίες.
Δεν σημαίνει ότι υπήρξε ταύτιση σε όλα.
Σημαίνει όμως ότι ζητήματα όπως ο δημόσιος τεχνικός ρόλος, η ασφαλής μετάβαση, η οργανωτική ετοιμότητα, η πραγματική στελέχωση και η διατήρηση της τεχνογνωσίας δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν ως αποσπασματικές παρατηρήσεις.
Η παρέμβαση του Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ.
Ο Σύλλογος συμμετείχε συστηματικά στη δημόσια διαβούλευση με ειδικές κατ’ άρθρο παρατηρήσεις και ολοκλήρωσε την παρουσία του με δύο κεντρικές παρεμβάσεις:
Άρθρο 1 – Σκοπός: συνολική πρόταση για ένα νέο σύστημα ταχύτερο και ψηφιακό, αλλά ταυτόχρονα ασφαλές, τεχνικά αξιόπιστο, οργανωτικά έτοιμο και επαρκώς στελεχωμένο.
Άρθρο 36 – Προσωπικό: ολοκληρωμένη πρόταση μετάβασης από τις διαδοχικές παρατάσεις σε δεσμευτικό μηχανισμό σταθερής στελέχωσης.
Παράλληλα κατατέθηκαν ειδικές παρεμβάσεις για τη μεταβατική λειτουργία και τον Οργανισμό, τον δημόσιο τεχνικό έλεγχο, την Υγεία και Ασφάλεια, τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις και επιμέρους τεχνικά και διοικητικά ζητήματα.
Η συνέχεια μεταφέρεται στη Βουλή
Η ολοκλήρωση της διαβούλευσης δεν αποτελεί το τέλος της διαδικασίας.
Αποτελεί τη μετάβαση στην επόμενη και κρισιμότερη φάση.
Το Υπουργείο έχει δηλώσει ότι θα εξετάσει τις παρατηρήσεις πριν από την τελική διαμόρφωση και την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή.
Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. θα καταθέσει στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή της Βουλής αναλυτικό Υπόμνημα, συνοδευόμενο από ειδικά θεματικά και κατ’ άρθρο Παραρτήματα και συγκεκριμένες νομοτεχνικές προτάσεις.
Στη νέα αυτή φάση θα έχει ιδιαίτερη σημασία να αποτυπωθεί ποιες από τις παρατηρήσεις της δημόσιας διαβούλευσης υιοθετήθηκαν, ποιες τροποποιήσεις έγιναν στο σχέδιο νόμου και ποια κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοικτά.
Η συνολική μας εκτίμηση
Η δημόσια διαβούλευση δεν ανέδειξε αντίθεση ανάμεσα σε έναν «παλιό» και έναν «νέο» μηχανισμό.
Ανέδειξε κάτι περισσότερο ουσιαστικό:
ότι ο εκσυγχρονισμός και η ταχύτητα χρειάζονται τεχνική ασφάλεια, δημόσια ευθύνη, πραγματικά λειτουργικές δομές και ανθρώπους με γνώση και εμπειρία.
Ο Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ. υποστηρίζει την απλοποίηση, την ψηφιοποίηση και την ταχύτερη στήριξη των πληγέντων.
Υποστηρίζει όμως εξίσου καθαρά ότι οι κρίσιμες λειτουργίες του υφιστάμενου συστήματος δεν μπορούν να καταργηθούν πριν το νέο σύστημα αποδειχθεί πραγματικά έτοιμο να τις αντικαταστήσει.
Και ότι κανένα νέο θεσμικό πλαίσιο δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικό χωρίς έναν ισχυρό, στελεχωμένο και ασφαλή δημόσιο μηχανισμό αποκατάστασης.
Η πραγματική αξιολόγηση της μεταρρύθμισης θα γίνει την επόμενη ημέρα μιας μεγάλης φυσικής καταστροφής.
Εκεί πρέπει το κράτος να είναι έτοιμο.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι
Κεντρική σελίδα της ολοκληρωμένης διαβούλευσης:
Δημόσια διαβούλευση στο OpenGov
Άρθρο 1 – Σκοπός:
Δείτε τα σχόλια του άρθρου 1
Άρθρο 25 – Μεταβατικές διατάξεις:
Δείτε τα σχόλια του άρθρου 25
Άρθρο 36 – Προσωπικό:
Δείτε τα σχόλια του άρθρου 36
Σ.Ε.Α.Ε.Φ.Κ.
Σύλλογος Εργαζομένων Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών
Μία Απάντηση