(Άρθρο γνώμης)
Τι γυρεύει ένας ΔΑΕΦΚίτης στην Πρωτομαγιά;
Υπάρχει μια παλιά και επίμονη παρεξήγηση γύρω από την Πρωτομαγιά: ότι αφορά μόνο τον κλασικό εργάτη του χεριού, τον άνθρωπο της χειρωνακτικής καταπόνησης, της φάμπρικας, του γιαπιού, του λιμανιού. Κατά αυτόν τον τρόπο γεννιέται και η παραπλανητική απορία: τι δουλειά έχει με την Πρωτομαγιά ένας μηχανικός, ένας διοικητικός υπάλληλος, ένας εργαζόμενος της ΔΑΕΦΚ;
Η παρερμηνεία προκύπτει όταν το ζήτημα κρίνεται μονοδιάστατα από την εξωτερική μορφή της εργασίας, ενώ παραμερίζεται η ίδια η σχέση εργασίας και η κοινωνική θέση που απορρέει από αυτήν.
Η Πρωτομαγιά της Εργασίας, δεν αφορά απλώς το πλαίσιο της μυϊκής καταπόνησης. Αφορά τη μισθωτή εξάρτηση. Αφορά τον άνθρωπο που, όσο ειδικευμένος, μορφωμένος ή επιστημονικά καταρτισμένος κι αν είναι, δεν παύει να ζει πουλώντας την εργασία του. Δεν ορίζει κυρίαρχα τους όρους της. Δεν κατέχει το πλαίσιο μέσα στο οποίο την ασκεί. Δεν αποφασίζει μόνος του για το χρόνο, την ένταση, τις προτεραιότητες, την προστασία, την αναγνώριση του κόπου του. Σε όλα αυτά παρεμβάλλεται μια ιεραρχία, μια διοίκηση, ένα σύστημα αναγκών -εντολών που τον υπερβαίνει.
Το πτυχίο δεν αίρει αυτή τη συνθήκη. Τη μετασχηματίζει. Της δίνει πιο σύνθετη μορφή. Ο μισθωτός επιστήμονας δεν παύει να είναι μισθωτός επειδή η εργασία του είναι πνευματική, τεχνική ή διοικητική. Απλώς η εξάρτησή του δεν εκδηλώνεται πάντα με τον παλιό, γυμνό τρόπο. Εμφανίζεται όμως ως εντατικοποίηση, ως διαρκής διαθεσιμότητα, ως μεταφορά όλο και μεγαλύτερης ευθύνης χωρίς αντίστοιχη ισχύ, ως επιστημονική απαξίωση, ως ανασφάλεια καλυμμένη από υπηρεσιακή ευπρέπεια.
Η ΔΑΕΦΚ αποτελεί γνήσιο παράδειγμα. Εδώ δεν έχουμε μια αφηρημένη «δουλειά γραφείου». Έχουμε εργαζόμενους που καλούνται να διαχειριστούν το αποτύπωμα της καταστροφής, να βγουν στο πεδίο, να σταθούν απέναντι στην αγωνία των πληγέντων, να λειτουργήσουν υπό πίεση, χρονικούς περιορισμούς, κινδύνους, διοικητικές αντιφάσεις και συχνά ελλιπή θωράκιση. Πρόκειται για εργασία υψηλής κοινωνικής αναγκαιότητας – σαφώς εργασία εξαρτημένη. Εργασία που γίνεται πιο επίπονη και επώδυνη, όσο πιο αόρατη μένει η πραγματική της βαρύτητα.
Άρα, ο εργαζόμενος της ΔΑΕΦΚ δεν πηγαίνει στην Πρωτομαγιά ως φιλοξενούμενος μιας ξένης ιστορίας. Ο ΣΕΑΕΦΚ, δεν προσέρχεται από ιδεολογική ευγένεια ή επετειακή συνήθεια. Αλλά επειδή ανήκει στο περιεχόμενό της. Γιατί η Πρωτομαγιά δεν είναι μνημείο ενός κόσμου που χάθηκε, αλλά το σταθερό σημείο, σε κάθε εποχή που εμφανίζει τις δικές της μορφές εργασίας. Εποχές που διατηρούν την παρουσία της εξάρτησης, εποχές που διατηρούν ζητούμενο τη διαμόρφωση όρων αξιοπρέπειας.
Το ερώτημα, «τι γυρεύει ένας ΔΑΕΦΚ-ίτης στην Πρωτομαγιά» είναι πλασματικό. Το παράδοξο είναι να θεωρούμε ότι η γνώση, το πτυχίο ή η τεχνική ειδίκευση μπορούν να «εξαιρέσουν» έναν μισθωτό από τον κόσμο της εργασίας.
Δεν μπορούν!
Δεν μπορούν- και αυτό διαμορφώνει ένα βαθύ -σύγχρονο νόημα της Πρωτομαγιάς. Ανήκουμε στην Πρωτομαγιά και μας ανήκει!
Καλή Πρωτομαγιά!
Συντάκτης:
Προκόπης Φωτεινόπουλος, μέλος (Γ.Γ.) ΣΕΑΕΦΚ
Μία Απάντηση
Η Πρωτομαγιά δεν είναι μια «υπενθύμιση» για εμάς τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες της ΔΑΕΦΚ. Είναι ο καθρέφτης της πραγματικότητάς μας. Γιατί πίσω από την τεχνική ειδίκευση, πίσω από την επιστημονική ή τη διοικητική ευθύνη που σηκώνουμε, υπάρχει η ίδια μισθωτή εξάρτηση που βαραίνει κάθε εργαζόμενο: η πίεση, η εντατικοποίηση, η διαρκής διαθεσιμότητα, η ευθύνη χωρίς αντίστοιχη ισχύ, η αόρατη φθορά που δεν αποτυπώνεται σε κανένα οργανόγραμμα.
Η δουλειά μας δεν είναι «γραφείου». Είναι πεδίο, είναι επαφή με τον άνθρωπο που έχει χάσει το σπίτι του, είναι διαχείριση κρίσης με ελλείψεις, αντιφάσεις και απαιτήσεις που συχνά ξεπερνούν τα όρια του προσωπικού. Αυτή η εργασία δεν μπορεί να μένει αόρατη. Και δεν μπορεί να μένει απροστάτευτη.
Γι’ αυτό η Πρωτομαγιά μάς αφορά. Όχι επειδή «χωράμε» από ευγένεια, αλλά επειδή είμαστε μέρος της καρδιάς της: εργαζόμενοι και εργαζόμενες που παράγουν κοινωνικό έργο, αλλά δεν αποφασίζουν για τους όρους του. Εργαζόμενοι και εργαζόμενες που ξέρουν ότι χωρίς συλλογική φωνή, χωρίς σωματείο, χωρίς διεκδίκηση, η εξάρτηση γίνεται σιωπή.
Η Πρωτομαγιά είναι η δική μας μέρα. Η μέρα που θυμίζει ότι τίποτα δεν χαρίζεται και ότι η αξιοπρέπεια στη δουλειά δεν είναι αυτονόητη — είναι διεκδίκηση.
Και εμείς, ως ΣΕΑΕΦΚ, δεν πάμε στην Πρωτομαγιά για να «τιμήσουμε» μια ιστορία. Πάμε για να τη συνεχίσουμε.
Καλή Πρωτομαγιά σε όλες και όλους.