Της Πόπης Ζαράγκα
(Άρθρο γνώμης)
Η Πρωτομαγιά είναι ημέρα τιμής και αγώνα. Μια ημέρα που υπενθυμίζει ότι οι κατακτήσεις της εργατικής τάξης -και ιδιαίτερα των γυναικών- δεν ήταν ποτέ αυτονόητες. Κερδήθηκαν με συλλογική δράση, θυσία και αλληλεγγύη. Από τις εργάτριες της κλωστοϋφαντουργίας του 19ου αιώνα, μέχρι εμάς, τις σημερινές γυναίκες που δουλεύουμε, που παλεύουμε, που στεκόμαστε όρθιες σε συνθήκες που συχνά μας θέλουν αόρατες.
Δεν γράφω αυτό το κείμενο ως “ειδική”, ούτε ως εκπρόσωπος κάποιου φορέα. Το γράφω ως γυναίκα εργαζόμενη, ως μέλος του σωματείου μου, ως άνθρωπος που βλέπει καθημερινά τι σημαίνει να προσπαθείς, να σταθείς αξιοπρεπώς σε έναν κόσμο που δεν είναι φτιαγμένος για εσένα.
Η Πρωτομαγιά δεν είναι μια τυπική επέτειος. Είναι η υπενθύμιση πως ό,τι έχουμε κερδίσει, το κερδίσαμε με αγώνα. Και ό,τι μας στερούν σήμερα, θα το πάρουμε πίσω με τον ίδιο τρόπο: συλλογικά, οργανωμένα, αποφασιστικά.
Γιατί η πραγματικότητα είναι σκληρή: οι γυναίκες συνεχίζουμε να είμαστε οι πρώτες που πιέζονται και οι τελευταίες που αναγνωρίζονται.
Και η αλήθεια είναι απλή: πληρώνουμε το κόστος της εργασίας δύο και τρεις φορές.
- Στη δουλειά, με χαμηλότερους μισθούς, λιγότερες ευκαιρίες, σεξιστικές συμπεριφορές, υποτίμηση της αξίας μας που παρουσιάζεται ως «φυσική τάξη των πραγμάτων».
- Στο σπίτι, με την αόρατη εργασία της φροντίδας που θεωρείται αυτονόητη.
- Στην κοινωνία, με στερεότυπα που μας θέλουν «δεύτερες», «υπομονετικές», «βολικές».
Και όμως! Είμαστε εμείς που κρατάμε όρθιες την παραγωγή, τις υπηρεσίες, τους οργανισμούς, τις οικογένειες, την κοινωνία. Είμαστε εμείς που ισορροπούμε ανάμεσα στην εργασία, τη φροντίδα και τις απαιτήσεις της καθημερινότητας, συχνά χωρίς στήριξη, χωρίς αναγνώριση, χωρίς δικαιοσύνη. Είμαστε εμείς που σηκώνουμε βάρη που δεν φαίνονται. Είμαστε εμείς που αντέχουμε! Αλλά η αντοχή δεν είναι προνόμιο. Είναι συνέπεια πίεσης και αδικίας.
Η Πρωτομαγιά μάς θυμίζει ότι τίποτα δεν χαρίστηκε. Το οκτάωρο, η άδεια μητρότητας, η ασφάλεια στην εργασία κατακτήθηκαν από γυναίκες και άνδρες που δεν φοβήθηκαν να πουν «ως εδώ». Που δεν αρκέστηκαν στο «ζητάμε», αλλά πέρασαν στο «απαιτούμε» και «διεκδικούμε».
Και σήμερα, εμείς οι γυναίκες έχουμε την ευθύνη να συνεχίσουμε.
Γιατί ακόμη και το 2026, η ισότητα παραμένει ζητούμενο. Γιατί η έμφυλη βία στους χώρους εργασίας είναι πραγματικότητα. Γιατί η μητρότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως «κόστος». Γιατί η αξιοπρέπεια των γυναικών θεωρείται διαπραγματεύσιμη.
Ως γυναίκες εργαζόμενες, δεν πρέπει να το δεχτούμε αυτό. Δεν θέλουμε να το συνηθίσουμε. Δεν μπορούμε να σωπάσουμε.
Η ισότητα δεν είναι σύνθημα. Είναι δικαίωμα. Η αξιοπρέπεια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση ζωής. Η φωνή μας δεν είναι περιθώριο. Είναι κέντρο.
Η 1η Μάη είναι για εμάς υπόσχεση: ότι θα συνεχίσουμε να μιλάμε, να διεκδικούμε, να στεκόμαστε αλληλέγγυες δίπλα στις συναδέλφισσές μας. Ότι δεν θα αφήσουμε κανέναν να αποφασίζει για εμάς χωρίς εμάς. Ότι η ισότητα δεν θα μείνει λέξη σε χαρτί, αλλά θα γίνει πράξη στην καθημερινότητά μας.
Η Πρωτομαγιά ανήκει σε όλες μας. Και η φωνή μας -όσο κι αν προσπάθησαν κάποιοι να την κάνουν να σωπάσει- θα ακούγεται!
Η 1η Μάη είναι δήλωση: Δεν κάνουμε πίσω. Δεν σωπαίνουμε. Δεν δεχόμαστε λιγότερα από όσα αξίζουμε.
Οι γυναίκες δεν είμαστε «παράρτημα» του εργατικού κινήματος. Είμαστε η καρδιά του. Και η καρδιά αυτή χτυπά δυνατά.
Αγωνιστικό ραντεβού την Παρασκευή 1η Μάη, στις 11:00, στην πλατεία Κλαυθμώνος.
η Πόπη Ζαράγκα είναι μέλος του ΣΕΑΕΦΚ / ιστορικός